Ciąża i poród

Ciąża bliźniacza to taki stan, w którym w jamie macicy stwierdza się rozwój dwóch płodów. Ten typ ciąży należy do najczęściej występującego rodzaju ciąży mnogiej. Zależnie od przebiegu zapłodnienia wyróżnia się ciążę jednojajową lub dwujajową.

Ciąża bliźniacza jednojajowa i dwujajowa

Bliźniacze ciąże zwie się czasami podwójnym szczęściem, ponieważ rodzice w miejsce jednego potomka dostają od razu dwoje. Ciąże bliźniacza statystycznie występuje w jednym na osiemdziesiąt pięć porodów, co wykazuje reguła Hellina. Jednakże w ostatnich latach ciąże bliźniacze zdarzają się częściej, wynika to z prowadzenia leczenia hormonalnego oraz praktykowania sztucznego zapłodnienia. Ciąże bliźniacze mogą być:

1. Jednojajowe – inaczej jednozygotyczne, występują wtedy, gdy zygota podzieli się na dwie równe części. Ma to miejsce zazwyczaj w pierwszych dwóch tygodniach ciąży. W takim przypadku bliźniaki są zawsze takiej samej płci, mają identyczne geny, nie różnią się więc wyglądem. Na rozwinięcie się ciąży jednozygotycznej nie mają wpływu czynniki takie jak dziedziczenie, wiek matki. Bliźniaczki jednojajowe rodzą się statystycznie raz na czterysta porodów, co stanowi 0,4%.

2. Dwujajowe, czyli dwuzygotyczne. Ciąża taka powstaje, gdy w trakcie jajeczkowania uwolnione zostaną co najmniej dwie komórki jajowe, zapłodnione przez dwa różne plemniki. W takim przypadku od samego początku ciąży współistnieją dwa oddzielne embriony, różniące się pod względem genetycznym. Mogą więc (ale nie muszą) być różnej płci. Również podobieństwo nie będzie między nimi tak uderzające, ograniczy się jedynie do takiego stopnia, w jakim podobne może być rodzeństwo z dwóch ciąż. W Polsce bliźnięta dwujajowe rodzą się średnio raz na sto porodów (1%).

Ciąża bliźniacza - objawy

Wczesne rozpoznanie ciąży bliźniaczej jest bardzo ważne z punktu widzenia prawidłowej opieki lekarskiej i prowadzenia kobiety ciężarnej. Współcześnie medycyna dysponuje całkowicie nieinwazyjnymi lub mało inwazyjnymi metodami, które umożliwiają rozpoznanie ciąży mnogiej. Objawami, które można wychwycić samemu, a które mogą nasuwać podejrzenie wystąpienia ciąży mnogiej są:

1. Niewspółmiernie duży w stosunku do czasu trwania ciąży brzuch (pod koniec ciąży jest to ponad sto centymetrów w obwodzie).
2. Stwierdzenie licznych drobnych części płodu.
3. Ożywione ruchy płodu, które wyczuwalne są w kilku różnych miejscach macicy naraz.
4. Wychwycenie słuchem tonów bicia serca dwóch płodów.
5. Zaobserwowanie trzech dużych części płodu (np. dwie główki i pośladki).

Objawy takie wymagają potwierdzenia badaniem ultrasonograficznym, które daje prawie stuprocentową pewność rozpoznania bliźniaczej ciąży. Badanie takie winno objąć:

1. Stwierdzenie ciąży mnogiej.
2. Określenie czasu trwania ciąży (w przybliżeniu).
3. Oznaczenie liczby płodów, liczby przegród oraz łożysk.
4. Stwierdzenie, czy nie wystąpiły jakieś wady wrodzone płodów.

Ciąża bliźniacza - zagrożenia

Ciąże bliźniacze niejako z automatu uznaje się za ciąże obarczone wysokim ryzykiem. Wynika to z tego, że stanowi zwiększone obciążenie dla organizmu matki, niż ma to miejsce w przypadku ciąży pojedynczej. Ciąża mnoga jest ogromnym obciążeniem dla kręgosłupa, może byś również powodem znacznie częściej występujących powikłań, np. nadciśnienia tętniczego, niedokrwistości, wymiotów o dużym nasileniu. Same płody również obarczone zwiększonym ryzykiem powikłań, więcej niż połowa bliźniąt rodzi się przed upływem dziewięciu miesięcy, noworodki mają też przeważnie mniejszą masę urodzeniową (noworodki z ciąży pojedynczej są średnio o 700g cięższe). Znacznie częściej dochodzi też do obumarcia jednego z bliźniaków (szacuje się, że jest to aż 71% przypadków zgonu przed upływem dziesiątego tygodnia, w kolejnych trymestrach jest to już znacznie mniejszy odsetek – do 4,5% w drugim oraz do 14% w trzecim trymestrze). Ponadto płody mogą rozwijać się nierównomiernie, a duża różnica pomiędzy jednym a drugim bliźniakiem stanowi zagrożenie dla ich życia.

Dlatego też ciąża bliźniacza objęta jest szczególnym nadzorem i troskliwą opieką lekarską. Matka bliźniaków powinna znacznie częściej stawiać się na wizyty kontrolne, lekarze przeprowadzają również więcej dodatkowych badań. Mama, która dowiedziała się, że będzie mieć bliźniaki, powinna przestawić się na znacznie mniej eksploatujący tryb życia (co nie zawsze jest koniecznością w ciążach pojedynczych). Powinna także bardzo często wypoczywać, spać dłużej w ciągu dnia. Ciąża mnoga, choć jest ogromną odpowiedzialnością i stanowi poważne wyzwanie dla przyszłej mamy, przy zachowaniu zalecanych środków ostrożności może stać się podwójną radością.

Komentarze: