Religia

Religia w swym najogólniejszym znaczeniu jest systemem wierzeń i praktyk, które są wyrazem relacji pomiędzy sferą sacrum (sferą boską, świętą) a konkretnym społeczeństwem lub jednostką. Relacja ta wyrażana jest poprzez wymiar doktrynalny (czyli uznawane doktryny, wiara), czynności praktyki religijne (różnego rodzaju kulty, rytuały, obrzędy), sferę społeczno – organizacyjną (zakładanie wspólnot, kościołów) oraz sferę duchowości indywidualnej. Stosunek człowieka do sacrum skoncentrowany jest wokół chęci zbliżenia się do świętości, poczucia czci, ale też lęku.

Zdaniem Emila Durkheima religia to system powiązanych ze sobą wierzeń i praktyk, które odnoszą się do rzeczy świętych, czyli wyodrębnionych i zakazanych, oraz wierzeń i praktyk łączących swoich wszystkich wyznawców w jedną wspólnotę zwaną kościołem. Religia wedle Durkheima nie może być jedynie luźnym nagromadzeniem wierzeń, lecz ich spójnym systemem, w którym każdy element wiąże się z innym, zaś usunięcie jakiegokolwiek z nich nie jest możliwe bez naruszenia całości. Jego zdaniem nie może istnieć religia prywatna, a jedynie zbiorowa, gdyż system religijny z zasady generuje społeczność. Henri Bergson, francuski filozof dodaje do pojęcia religii konieczność występowania rytów i ceremonii.

Nieco odmienny pogląd na sprawę religii miał Zygmunt Freud, który wzorując się na filozofii Feuerbacha i poglądach Marksa stwierdził, iż religia jest niczym innym jak nerwicą natręctw. Powoływał się tutaj na trojaką perspektywę: antropologiczną, ontogenetyczną i etnologiczną.

Najstarsze zachowane ślady religii pochodzą z czasów prehistorycznych, są to rysunki naskalne i pochówki, które były świadectwem życia po śmierci. Za najstarszą religię uznaje się animizm, czyli wiarę zakładającą istnienie świata duchowego, przypisującą wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom ducha zmarłych ludzi. Religia stanowiła sposób, w jaki ludzie próbowali wytłumaczyć sobie i pojąć świat, oraz zjawiska w nim występujące, a niezrozumiałe (takie jak burze, śmierć, katastrofy, czy chociażby następowanie po sobie dnia i nocy).

Najważniejszymi religiami na świecie są:

1. Chrześcijaństwo, powstałe w I wieku naszej ery, za jego założyciela uznaje się Jezusa z Nazaretu. Obecnie liczy około 2 miliardów wyznawców.

2. Islam – druga największa religia świata, założona przez Mahometa w siódmym wieku, liczy około 1,3 miliarda wyznawców.

3. Hinduizm – największa na świecie religia politeistyczna. Liczy jest to bodajże najstarsza obecnie religia świata, powstała około XIV wieku przed naszą erą. Wyznanie to ma około 828 milionów wiernych.

4. Buddyzm – religia założona około 500 roku p.n.e. przez Buddę Siakjamuni. Jej filarem są Cztery Szlachetne Prawdy. Na świecie jest około 364 milionów buddystów.

5. Szintoizm – politeistyczna religia obecna głównie w Japonii, ukształtowała się między 500 a 300 rokiem p.n.e., liczy (w zależności od źródła) od 60 do 100 milionów wiernych.

6. Konfucjanizm i taoizm – dwie pokrewne sobie religie, powstałe również w podobnym czasie, w Okresie Wiosen i Jesieni (722 – 481 r. p.n.e.), nie jest znana dokładna liczba wyznawców.

7. Judaizm – najstarsza religia monoteistyczna, powstała w roku 1300 przed Chrystusem. Religia ta obecna jest głównie w Izraelu, choć występuje również w tzw. diasporze na całym świecie. Judaizm ma około 14,5 miliona wyznawców.