Osobowość anankastyczna

Wrzuć artykuł na Fejsa! poleć na NK

Osoby nie znające się na zagadnieniach psychiatrycznych totalnie nie będą wiedziały kim jest osoba anankastyczna i na czym to wszystko polega, dlatego też powstał ten artykuł, by chociaż w minimalnym stopniu przybliżyć niektórym informacje na temat tego zaburzenia osobowości. Osoba z zaburzeniami anankastycznymi na ogół tworzy wokół siebie otoczkę osoby bardzo skupionej na tym co robi, a przede wszystkim skoncentrowanej. Osoba taka, nie sprawia wrażenia osoby wyluzowanej, czy niezorganizowanej, jej perfekcyjność i skoncentrowanie objawia się w sposobie wypowiedzi, zachowania, konkretnej mimice twarzy, a także w tym jak się taka osoba porusza na co dzień. Wydawać by się mogło, że taka osoba ma przemyślany praktycznie każdy ruch, wszystko musi być „poukładane” zarówno w jej zachowaniu jak i otoczeniu, więc również zachowaniu innych osób. Osoba anankastyczna może odczuwać potrzebę podporządkowania osób, które nie pasują do jej otoczenia, uważa, że wszystko powinno być robione według przyjętych norm społecznych, a osoby, które tego nie stosują mogą wywoływać u takiej osoby niezwykle potężną złość.

Niemniej jednak, osoba anankastyczna niezwykle dokładnie przykłada się do powierzonych jej prac, sumienność takiej osoby pozwala na jak największą produktywność. Takie osoby sprawdzą się przy projektach, które wymagają niezwykłej perfekcji, dokładności oraz wielokrotnego sprawdzania czy wszystkie elementy projektu pasują do siebie. Dzięki takiej dokładności i pedanterii osoby te kosztem swojego czasu oraz wysiłku szybko awansują na wyższe stopnie w hierarchii wielu wielkich firm. Niestety, osobowość anankastyczna (inaczej nazywana też kompulsywną lub obsesyjną) uniemożliwia chęć, czy też możliwość uczestniczenia w spontanicznych zabawach, czy kontroli nad swoim zachowaniem podczas sytuacji wymykających się z pod kontroli.

Jak rozpoznać osobowość anankastyczną? Podstawową różnicą, którą będzie można zauważyć już na pierwszy rzut oka u osoby z tendencjami do osobowości anankastycznej będzie to, że sfera emocjonalna będzie delikatnie mówiąc bardzo zaniedbana. Zaburzenie to powoduje, że osoba taka nie reaguje rozbawieniem w momencie gdy każda inna osoba zareagowała by właśnie rozbawienie, nie odczuwa dokładnie sfery emocjonalnej przez co nie wie jak angażować się dla przykładu w spontaniczne zabawy czy kontakty międzyludzkie. Wręcz przeciwnie. Osoba taka w kontaktach z innymi ludźmi może utrzymywać jedynie formalny sposób, przeważnie w bardzo poważnym tonie.

Według profesor McWilliams, osoby z cechami anankastycznymi używają specyficznych mechanizmów obronnych przed głębszymi problemami związanymi z poczuciem kontroli, poczuciem, winy, stłumioną złością, a także oceną przez inne osoby, z czym niestety sobie nie radzą.

Osobowość anankastyczna cechuje się jeszcze jednym typowym zachowaniem, a mianowicie przenoszeniem obaw, myśli, czy innych impulsów na kogoś innego, a w dalszej kolejności próbę kontrolowania tego, na co zostały przeniesione. Cały ten mechanizm przenoszenia łatwo można zrozumieć na prostym przykładzie. Kiedy się z kimś pokłócimy lub mieliśmy sprzeczkę, a nie możemy w jakiś sposób wyrazić złości bezpośrednio na tej osobie to staramy się przenieść naszą złość na kogoś innego, współpracownika czy kogoś z rodziny, znajomych.

Osobowość anankastyczną bardzo łatwo rozpoznać u osób, które piastują wyższe stanowiska kierownicze, gdy pod sobą mają wielu pracowników za których odpowiadają. W związku z tym, osoby z cechami anankastycznymi starają się przełożyć swoją dokładność, skupienie oraz pracowitość na swoich podwładnych, chociażby poprzez odmawianie sobie rekreacji czy odpowiedniego odpoczynku, starają się wymagać tego samego do swoich podwładnych jednocześnie krzywdząc siebie i innych.

Osoby z cechami anankastycznymi jest łatwo rozpoznać w jeszcze jeden prosty sposób, ponieważ osoby takie naprawdę bardzo często miewają problemy z podejmowaniem decyzji, wyboru praktycznie czegokolwiek, boją się tego, że czego by nie wybrali mogłoby się to okazać błędnym i niewłaściwym wyborem o negatywnych konsekwencjach. W skutek takiego niezdecydowania, osoba z cechami anankastycznymi bardzo często zwleka zbyt długo z podjęciem decyzji, by w końcu okoliczności zewnętrzne podjęły decyzję za nią, niekoniecznie tę najlepszą.

Co powoduje powstawanie tego rodzaju zaburzeń osobowości?

Niestety, do tej pory nie udało się jeszcze nikomu konkretnie, a przede wszystkim dokładnie ustalić przyczyn powstawania tego rodzaju zaburzeń osobowości. Według twierdzeń wielu naukowców, którzy prowadzili badania nad tego rodzaju zaburzeniami osobowości, przyczynami powstawania osobowości anankastycznej może być charakter biologiczny człowieka, jego sposób wychowania w rodzinie, a także różnorakie czynniki psychologiczne. Jest jednak niemal pewne, że za powstawanie takich zaburzeń nie jest odpowiedzialny jedynie jeden czynnik z wyżej wymienionych.

Czy osobowość anankastyczna to zaburzenie, które można wyleczyć?

W takich przypadkach, psychoterapia to oczywiście podstawa, jednak jak nie trudno się domyślić bardzo ciężko jest przekonać taką osobę do długotrwałej psychoterapii, a już na pewno osoba taka sama nie zdecyduje się na leczenie, ponieważ jest święcie przekonana o tym, że jej postępowanie oraz zachowanie jest jak najbardziej odpowiednie, że to co robi i jak się zachowuje jest najlepszym rozwiązaniem. Oczywiście występują przypadki, w których zaleca się stosowanie tak zwanych nowoczesnych leków antydepresyjnych, które mają pomagać w problemach z nastrojem, a także problemami z uwidacznianiem cech kompulsywnych czy też obsesyjnych.

Was this helpful?

0 / 0